Cinsel Taciz Suçu Nedir?
Cinsel taciz, bir kimseye cinsel duyguların tatmini amacıyla, mağdurun rızası olmaksızın cinsel dokunulmazlığını ihlal edecek şekilde çeşitli basit davranışların gerçekleştirilmesidir. Cinsel taciz suçunu, diğer cinsel suçlardan ayıran en önemli özellik, vücuda temas içermeyen davranışlardan ibaret olmasıdır. Halk dilinde “laf atmak” olarak da bilinen cinsel taciz suçunun oluşabilmesi için mağdura rahatsızlık verebilecek, onu tedirgin edecek düzeyde davranışların bulunması gerekir.
Cinsel taciz suçunun oluşup oluşmadığı hususunda somut olay özelinde değerlendirme yapılmalıdır. Kimi sözlerin bir kez söylenmesi cinsel taciz suçunu oluştururken, kimi sözler için tekrarlı davranış şartı aranmaktadır. Yazımızın devamında cinsel taciz suçunu oluşturan fiilleri detaylı olarak inceleyeceğiz.
Cinsel Taciz Suçunu Oluşturan Davranışlar Nelerdir?
Cinsel taciz suçunu oluşturan davranışlar yüksek mahkemenin çeşitli kararlarında gösterilmiştir. Buna göre; “Bana bir defa verecen mi?” (1996/1293 E., 1996/1799 K.) ifadesi, “sanığın yolda yürümekte olan mağdurenin bir süre peşini ısrarla takip ettikten sonra ona yaklaşarak “senin adın ne, niye kaçıyorsun benden” şeklinde sözler sarf etmesi” (1998/3882 E., 1998/4518 K.) “sanığın müştekiyi telefonla arayarak “buluşalım gözlerin çok güzel, beni öldürüyor” diyerek telefonu kapatması” (2000/5344 E., 2001/2746 K.) “mağdureyi bir kez telefonla arayıp “arkadaş olmak istediğini” söylemesi” (2002/4732 E., 2003/3053 K.) “Haydi birlikte kaçalım” (2002/866 E., 2002/6357 K.) ““seni seviyorum, seninle buluşalım, sen beni seviyor musun” (2015/75 E., 2015/12287 K.) gibi eylemler cinsel taciz suçu kapsamında değerlendirilmiştir.
Bunlardan ayrı olarak “yönetimindeki araç ile okul sorma bahanesiyle mağdureye yaklaşıp hiçbir bedensel temasta bulunmaksızın cinsel organını çıkarıp oynayarak göstermek…” (2000/3731 E., 2000/4315 K.) ve mağdura yönelik öpücük atmak gibi eylemler de cinsel taciz suçu kapsamında değerlendirilmektedir.
Tekrar ifade etmeliyiz ki, cinsel davranışların vücuda temas içermesi halinde cinsel taciz suçu değil, cinsel saldırı suçu yönünden değerlendirme yapılır.
Cinsel Taciz Suçunun Oluştuğu Nasıl İspatlanır?
Cinsel taciz suçunun ispatı hususunda ceza hukukunda yer alan “her türlü delille ispat” kuralı geçerlidir. Buna göre failin whatsapp yazışmalarında yahut çeşitli sosyal medya uygulamalarında mağdura yönelik beyanlarını içeren ekran görüntüleri tek başına delil olarak değerlendirilebilir. Bununla birlikte telefon konuşması esnasında veya yüz yüze kurulan iletişimlerde tanık aracılığıyla ispatı da mümkündür.
Cinsel suçlarda, genel ispat kurallarının yanında yüksek mahkeme uygulamasıyla gelişmiş mağdur açısından çeşitli ispat kolaylıkları bulunmaktadır. Getirilen ispat kolaylıklarının amacı, ispatlanması oldukça zor olan ve genellikle yalnızca 2 kişinin bulunduğu ortamlarda işlenen cinsel suçlarda mağdurun korunmasını sağlamaktır. Bu doğrultuda Yargıtay uygulamalarında, aşağıda yer alan kriterler dikkate alınarak şikayetçi mağdur yönünden ispat kolaylığı sağlanmaktadır.
-Mağdurun beyanlarının tutarlı olup olmadığı ve çelişki barındırıp barındırmadığı hususunda değerlendirme yapılır. Böylelikle mağdurun beyanlarının güvenilir olup olmadığı, iddia edilen olayın gerçekten yaşanıp yaşanmadığı hususunda kanaate ulaşılır.
-Mağdur ile fail arasında daha önceden husumetin var olup olmadığı hususu değerlendirilir. Buna göre mağdurun geçmişte fail ile arasında bir husumet bulunması halinde, ispat hususunda olumsuz bir kanaat oluşturması gerektiği kabul edilir.
-Mağdurun cinsel dokunulmazlığını ilgilendiren bir olayda iftira atıp atmayacağı değerlendirilir. Genel olarak herhangi bir kadının, gereği yokken hiç kimseye iftira atmayacağı kabul edilir.
Tüm bu değerlendirmeler doğrultusunda somut olay özelinde bir kanaate ulaşılarak, mağdurun ve failin beyanına göre mahkumiyet kararı verilebilir.
Cinsel Taciz Suçunun Cinsel Saldırı Suçundan Farkı Nedir?
Yukarıda ifade edildiği üzere cinsel taciz suçu, vücuda temas içermeyen genellikle sözlü ifadelerle yahut temas içermeyen davranışlarla işlenebilen bir suçtur. Ayrıca cinsel taciz suçunun oluşabilmesi için, eylemin cinsel amaçla işlenip işlenmediği değerlendirilirken tekrarlı olup olmadığı hususu da değerlendirmeye tabi tutulur.
Cinsel saldırı ise mağdurun vücuduna temas içeren hareketlerden ibarettir. Örneğin mağdurun saçlarına dokunulması, vücudunun herhangi bir noktasına cinsel amaçla temas edilmesi cinsel saldırı suçunu oluşturur. Toplumda “tecavüz” olarak anılan suç ise kanunda vücuda organ veya sair bir cisim sokmak olarak tanımlanan nitelikli cinsel saldırı eylemidir.
Cinsel Taciz Suçunun Cinsel İstismardan Farkı Nedir?
Cinsel istismar, cinsel saldırı eyleminin 18 yaşını doldurmamış çocuklara karşı işlenmesidir. Bu nedenle tıpkı cinsel saldırı eyleminde olduğu gibi, cinsel istismar suçunun oluşabilmesi için çocuğa karşı tensel temas içeren cinsel amaçlı eylemlerin gerçekleştirilmesi gerekir. Çocuğa karşı cinsel taciz suçunun işlenmesi kanunda ayrı bir suç olarak tanımlanmamış olup, cinsel taciz suçunun nitelikli hali olarak kabul edilmiştir.
Sosyal Medya Üzerinden Cinsel Taciz Suçu İşlenebilir Mi?
Yukarıda ifade ettiğimiz üzere cinsel taciz suçunun farklı kanallar aracılığıyla yahut haber göndermek suretiyle işlenmesi mümkündür. Günümüzde ise cinsel taciz suçu genellikle sosyal medya (İnstagram, Twitter, Facebook vs) aracılığıyla işlenmektedir. Zira sosyal medya, toplum baskısının en az bulunduğu ve bu nedenle faillerin suç işleme konusunda daha cesur davranabildikleri bir mecra konumundadır.
Sosyal medya üzerinden söylenen sözler, gönderilen görseller ve çıkartmalar cinsel taciz suçunun oluşmasına sebebiyet verebilir. Bu nedenle böyle bir olaya muhatap olunması halinde mutlaka durum gerekli mercilere bildirilmelidir. Suç duyurusundan sonra gerekirse IP adresi ilgili kurumlardan sorularak, failin kimliği tespit edilir ve soruşturma tespit edilen faile yönelik olarak yürütülür.
Cinsel Taciz Suçunun Nitelikli Halleri Nelerdir?
TCK-m.105/2 fıkrasında cinsel taciz suçunun nitelikli haller düzenlenmiştir. Bu halleri şu şekilde açıklamak mümkündür:
-Cinsel taciz suçunun; kamu görevinin, hizmet ilişkisinin ya da aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan faydalanarak işlenmesi hali nitelikli haldir.
-Cinsel taciz suçunun; vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişiler tarafından işlenmesi nitelikli haldir.
-Cinsel taciz suçunun aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanılarak işlenmesi hali nitelikli haldir.
-Posta veya elektronik haberleşme cihazlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle işlenmesi hali nitelikli haldir.
-Cinsel taciz suçunun teşhir suretiyle, yani cinsel görüntülerin ortaya konulması suretiyle işlenmesi halinde nitelikli hal söz konusudur.
Anılan nitelikli hallerden birinin gerçekleşmesi halinde faile verilecek ceza ½ oranında arttırılmaktadır. Ayrıca cinsel taciz suçunun, mağdurun okulunu değiştirmesine işini veya ailesini bırakmasına sebebiyet vermesi halinde verilecek sonuç ceza 1 yıldan daha kısa süreli olamaz.
Cinsel Taciz Suçu Şikayete ve Uzlaşmaya Tabi Midir?
Cinsel taciz suçu, soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suçlardandır. Bu nedenle savcılığın re’sen soruşturma başlatması mümkün değildir. Ayrıca şikayetten vazgeçilmesi halinde takipsizlik veya davanın düşmesine karar verilir.
Cinsel suçlar ise uzlaşma kapsamından çıkarılmıştır. Buna göre şikayete bağlı da olsa cinsel taciz suçunun uzlaştırma bürosuna gönderilmesi mümkün değildir.
Cinsel Taciz Suçunun Şikayet Süresi ve Zamanaşımı
Cinsel taciz suçu şikayete bağlı suçlardan olduğu için fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 ay içerisinde şikayet edilmesi gerekir. Aksi halde süre geçeceği için şikayet hakkı sona erer. Her halde suç nedeniyle soruşturma başlatılması ise 8 yıllık genel zamanaşımı süresine tabidir.
Cinsel Taciz Suçunun Cezası
Cinsel taciz suçunun temel hali 3 aydan 2 yıla kadar hapis cezasını gerektirir. Suçun çocuğa karşı işlenmesi halinde ise 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası verilir.
Sonuç
Günümüzde sosyal medya olanaklarının ve internet kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte, çeşitli suçların işlenmesi de kolaylaşır hale gelmiştir. Bunlardan en önemlileri; hakaret, tehdit ve yazımızın konusu olan cinsel taciz suçlarıdır. Sosyal medya üzerinde cinsel taciz suçunun bu kadar yaygınlaşması, suçun normalleşmesi anlamına gelmemelidir. Bu nedenle 6 aylık şikayet süresine de dikkat edilerek, failler hakkında soruşturma ve kovuşturma yürütülmesini sağlamak gerekir.
Av. Mücahit KAYNARCA